Martine Moise, wdowa po zamordowanym w 2021 roku prezydencie Haiti Jovenelu Moise, znalazła się wśród kandydatów w pierwszych od dziesięciu lat wyborach prezydenckich. Jej nazwisko pojawiło się w niedzielę na stronie Tymczasowej Rady Wyborczej (CEP). Pierwsza tura ma odbyć się w lipcu przyszłego roku.

33 kandydatów, w tym trzy kobiety

Na liście CEP jest 33 zarejestrowanych kandydatów, a Martine Moise to jedna z trzech kobiet. Startują też dwaj byli prezydenci, Michel Martelly i Jocelerme Privert, były premier Claude Joseph oraz były szef dyplomacji Dominique Dupuy. Część polityków, w tym Martelly i Privert, objęto międzynarodowymi sankcjami za rzekome wspieranie uzbrojonych gangów. Obaj temu zaprzeczają.

Moise nie skomentowała publicznie rejestracji, ale tydzień wcześniej napisała na platformie X, że „Haiti znów stanie na własnych nogach, bo politykę trzeba uprawiać inaczej”. Winą za doprowadzenie kraju „na kolana” obarczyła opozycję.

Jej mąż rządził Haiti od 2017 roku do śmierci w lipcu 2021 roku. Został zastrzelony w swojej sypialni przez kolumbijskich najemników, którzy podawali się za agentów amerykańskiej agencji antynarkotykowej DEA. Martine Moise została wtedy ciężko ranna i przewieziono ją do szpitala na Florydzie. Jest kluczową świadkinią w procesie w Miami, gdzie odpowiada kilkudziesięciu podejrzanych o udział w zabójstwie.

Wybory w cieniu przemocy gangów

Poprzednie wybory prezydenckie odbyły się na Haiti w 2016 roku. Kolejne rządy wielokrotnie je odkładały, tłumacząc to zagrożeniem dla bezpieczeństwa. Po zamachu w 2021 roku kraj prowadziły kolejne rządy przejściowe, a uzbrojone gangi przejmowały kontrolę nad dużą częścią stolicy, Port-au-Prince, i okolic. Powszechnie uważa się, że pomagają im skorumpowani politycy.

Skala kryzysu jest ogromna:

  • około 1,5 mln osób zostało zmuszonych do opuszczenia domów,
  • zginęło ponad 22 tys. ludzi, według źródła wielu z nich z rąk sił bezpieczeństwa,
  • do pomocy policji w walce z gangami wysłano kilka międzynarodowych sił.

Ostatnie wzmocnienie przyszło w zeszłym miesiącu, gdy przybyli żołnierze z Salwadoru. W ubiegłym tygodniu haitańskie siły bezpieczeństwa odzyskały główny stadion kraju, który przez dwa lata był w rękach gangów. Reprezentacja piłkarska musiała przez ten czas grać w innych miejscach. Operacja była częścią rozmieszczenia około 2 tys. żołnierzy, które zarządził prezydent Salwadoru Nayib Bukele. Wojsko ma urządzić na stadionie bazę, z której będzie wchodzić głębiej na tereny nadal kontrolowane przez gangi.

Co to oznacza w praktyce

Sama rejestracja kandydatów nie przesądza, że wybory odbędą się w terminie. Dotychczasowe doświadczenia pokazują, że głosowanie w kraju, w którym duże obszary kontrolują grupy zbrojne, jest bardzo trudne do zorganizowania. Wiele zależy więc od tego, czy siłom bezpieczeństwa uda się odbić kolejne tereny i zapewnić ludziom możliwość oddania głosu.

Dla polskiego czytelnika to wydarzenie ma znaczenie głównie informacyjne i humanitarne. Haiti leży daleko, a bezpośredniego wpływu na Polskę czy Unię Europejską ta sytuacja raczej nie ma. Pokazuje jednak, jak załamanie się państwa i rządy gangów prowadzą do masowych wysiedleń i długotrwałego kryzysu. Osoby, które z jakiegokolwiek powodu planują podróż w ten region, powinny śledzić aktualne komunikaty polskiego MSZ.

Źródło: Al Jazeera – „Widow of Haiti’s slain leader Moise to contest presidential vote”

Author

mebleinfor.pl kalkulatorubezpieczeniasamochodu.pl meblelobos.pl